Bài 16: Chiếc thuyền ngoài xa

Bài 16: Chiếc thuyền ngoài xa

Câu 1: Trình bày những hiểu biết của anh (chị) về nhà văn Nguyễn Minh Châu?

­ NMC ( 1930 – 1989) là ngòi bút sử thi có thiên hướng trữ tình lãng mạn, từ đầu thập kỉ 80 của thế kỉ XX chuyển hẳn sang cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức và triết lí nhân sinh, thuộc trong số những “ người mở đường tinh anh và tài năng”( Nguyên Ngọc) nhất của

văn học VN thời đổi mới.

­ NMC được tặng các giải thưởng; giải thưởng Bộ Quốc phòng 1984 – 1989, giải thưởng Hội Nhà Văn VN 1988­1989( cho tập truyện Cỏ lau, 1989), Giải thưởng HCM về văn học nghệ thuật năm 2000.

­ Các tác phẩm chính:

+ Tiểu thuyết: Cửa sông(1967), dấu chân người lính ( 1972), miền cháy ( 1977), lửa từ những ngôi nhà ( 1977), những người đi từ trong rừng ra ( 1982), mảnh đất tình yêu ( 1987)

+ Các tập truyện ngắn: những vùng trưòi khác nhau ( 1970), người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành( 1983), bến quê( 1985), chiếc thuyền ngoài xa( 1987), cỏ lau ( 1989)

+ Sáng tác cho thiếu nhi: từ giã tuổi thơ ( tiểu thuyết, 1974), những ngày lưu lạc ( tiểu thuyết, 1981), đảo đá kì lạ ( 1985)

+ Tiểu luận phê bình: trang giấy trước đèn (1994).

Câu 2 : Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa?

* Hoàn cảnh sáng tác: Viết năm 1983 – khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã đi qua được 8 năm, đất nước trở lại với cuộc sống đời thường. Nhiều vấn đề của đời sống văn hóa nhân sinh trước đây do hoàn cảnh chiến tranh chưa được chú ý, nay được đặt ra.

* Xuất xứ: Ban ®Çu ®ư îc in trong tËp “BÕn quª” (1985), sau in l¹i

trong tËp truyÖn ng¾n “ChiÕc thuyÒn ngoµi xa” (1987).

Câu 3: Phân tích ý nghĩa nhan đề tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của NMC?

­ Chiếc thuyền ngoài xa trước hết là biểu tượng của nghệ thụât, đó là thứ nghệ thuật đạt tới sự toàn mĩ và thánh thiện đến mức mà chiêm ngưỡng nó, người nghệ sĩ thấy tâm hồn mình được thanh lọc.

­ Nhưng khi đến gần, chiếc thuyền đó lại là hiện thân của cuộc đời lam lũ, khó nhọc, thậm chí của những éo le, xấu xa trong cuộc sống.

­> Chiếc thuyền nghệ thuật thì ở ngoài xa nhưng cuộc đời thì lại rất gần. Người nghệ sĩ cần có một khoảng cách nhất định để khám phá và thưởng thức vẻ đẹp đích thực của nghệ thụât nhưng lại cũng cần bám sát cuộc đời để phát hiện ra những sự thật của cuộc sống.

­> Nhan đề là một ẩn dụ về mối quan hệ giữa cuộc đời và nghệ thuật.

Câu 4: Tóm tắt và nêu chủ đề truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa?

* Tóm tắt: Sau nhiều ngày “phục kích”, người nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng đã phát hiện và chụp được “một cảnh đắt trời cho” đó là cảnh một chiếc thuyền ngoài xa đang ẩn hiện trong biển sớm mờ sương. Chiếc thuyền đó ở ngoài xa rất đẹp. Nhưng khi chiếc thuyền vào bờ anh đã kinh ngạc hết mức khi chứng kiến cảnh một gã chồng vũ phu đánh đập người vợ hết sức dã man, đứa con vì muốn bảo vệ mẹ đã đánh trả lại cha mình. Những ngày sau cảnh tượng đó lại tiếp diễn và lần này người nghệ sĩ đã ra tay can thiệp. Theo lời mời của chánh án Đẩu , người đàn bà đã đến toà án huyện. Tại đây, người đàn bà đã từ chối sự giúp đỡ của Đẩu và Phùng, nhất quyết không từ bỏ người chồng vũ phu. Chị đã kể lại câu chuyện cuộc đời mình và coi đó như lời giải thích cho sự từ chối trên. Rời vùng biển với khá nhiều ảnh, người nghệ sĩ đã có tấm ảnh cho bộ lịch “ tĩnh vật hoàn toàn” về “ thuyền và biển” năm ấy. Tuy nhiên mỗi lần đứng trước tấm ảnh , người nghệ sĩ đều thấy hiện lên cái màu hồng của ánh sương mai và nếu nhìn lâu hơn bao giờ anh cũng thấy hình ảnh người đàn bà nghèo khổ, lam lũ bước ra từ bức tranh.

* Chủ đề:

­ Thể hiện sự cảm thông sâu sắc đối với những cảnh đời, những thân phận trớ trêu, gặp nhiều bất hạnh trong c/ sống

­ Gửi gắm những chiêm nghiệm sâu sắc về nghệ thuật :

+ Nghệ thuật chân chính phải luôn luôn gắn bó với cuộc đời và vì cuộc đời

+ Người nghệ sĩ không thể nhìn đời một cách giản đơn, cần phải nhìn nhận cuộc sống và con người một cách đa diện, nhiều chiều.

­ Cốt truyện giản dị, tình huống truyện bất ngờ, độc đáo, mang ý nghĩa khám phá, được đẩy căng lên, xoáy sâu hơn để phát hiện tính cách con người, sự thật cuộc sống.

­ Ngôn ngữ trần thuật, tạo điểm nhìn trần thuật sáng tạo phù hợp, ngôn ngữ nhân vật phù hợp với tính cách.

Câu 5: Những nét đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa?

­ Xây dựng tình huống mang ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống.

­ Xây dựng hình ảnh giàu giá trị biểu tượng: chiÕc thuyÒn ngoµi xa

­ Ngôi kể, điểm nhìn nghệ thuật sắc sảo, đa diện.

­ Kh¾c häa nh©n vËt s¾c nÐt

­ Lời văn giản dị mà sâu sắc, dư ba.

Câu 6: Nhận xét về tình huống truyện trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa?

Tình huống truyện độc đáo xoay quanh ba cảnh tượng bất ngờ đầy nghịch lí:

­ Choáng ngợp trước bức tranh thiên nhiên toàn bích

­ Kinh ngạc trước cảnh người đàn ông vũ phu đánh vợ dã man mµ ng êi vî vÉn cam chÞu, nhÉn nhôc

­ Ngạc nhiên trước cảnh tượng trước tòa án huyện người đàn bà nhất quyết không bỏ chồng

­> đó là tình huống nhận thức, có ý nghĩa khám phá, phát hiện về cuộc sống, và chân lí nghệ thuật.

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s