Bài 18: Hồn Trương Ba, da hàng thịt

Bài 18: Hồn Trương Ba, da hàng thịt

Câu 1: Trình bày những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Lưu Quang Vũ?

* Cuộc đời:

­ Lưu Quang Vũ ( 1948­ 1988) sinh tại huyện Hạ Hòa, quê gốc ở Đà Nẵng.

­ Sinh ra trong một gia đình trí thức, cha là nhà viết kịch Lưu Quang Thuận, Lưu Quang Vũ sớm bộc lộ thiên hướng và năng khiếu nghệ thuật từ nhỏ.

­ Tuổi thơ của Lưu Quang Vũ gắn với vùng trung du Phú Thọ, đến năm 1954, ông mới về sống và đi học ở Hà Nội.

­ Từ Năm 11965 đến năm 1970, Lưu Quang Vũ vào bộ đội, phục vụ trong quân chủng Phòng không­ Không quân. Sau đó, ông xuất ngũ và làm mọi nghề đế sinh sống. Từ năm 1978 là biên kịch tạp chí sân khấu.

­ Năm 1988, ông mất đột ngột trong một tai nạn giao thông.

* Sự nghiệp sáng tác:

­ Bắt đầu sáng tác thơ khoảng giữa những năm sáu muơi của thế kỉ XX với một số tập thơ: Hương cây­ Bếp lửa, Mây trắng của đời tôi..

­  Đến những năm tám mươi thì chuyển sang lĩnh vực sân khấu với vở kịch đầu tay “ Sống mãi tuổi 17”.

­ Lưu Quang Vũ đã để lại nhiều vở kịch gây xôn xao dư luận Lời nói dối cuối cùng, Nàng Xi­a, chết cho điều chưa có,Lời thề thứ 9, Tôi và chúng ta….

­> Lưu Quang Vũ là một tài năng đa dạng nhưng kịch là phần đóng góp đặc sắc nhất. Ông được coi là một hiện tượng đặc biệt của sân khấu, một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của văn học Việt Nam hiện đại.

­ Năm 2000, ông được nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

Câu 2: Tóm tắt nội dung tác phẩm “ Hồn Trương Ba, da hàng thịt” của Lưu Quang Vũ.

­Trương Ba giỏi đánh cờ, bị Nam Tào bắt chết nhầm.Vì muốn sửa sai, nên Nam Tào và Đế Thích cho Hồn Trương Ba sống lại, nhập vào xác hàng thịt vừa mới chết.

­ Trú nhờ trong xác anh hàng thịt, Trương Ba gặp rất nhiều phiền toái: lí trưởng sách nhiễu, chị hàng thịt đòi chồng, gia đình Trương Ba cũng cảm thấy xa lạ…mà bản thân Trương Ba thì cảm thấy xấu hổ vì sống trái tự nhiên, giả tạo…

­ Đặc biệt thân xác anh hàng thịt làm Trương Ba nhiễm một số thói xấu và những nhu cầu vốn không phải của bản thân ông.

­ Trước nguy cơ tha hóa về nhân cách và sự phiền toái do mượn thân xác kẻ khác. Trương Ba quyết định trả lợi xác cho anh hàng thịt và chấp nhận cái chết.

Câu 3: Nêu ý nghĩa triết lí cuộc đối thoại giữa hồn  Trương Ba và xác hàng thịt trong vở kịch “ Hồn Trương Ba, da hàng thịt”?

Các ý cơ bản:

­ Sống trong tình trạng bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo, nhân vật Hồn Trương Ba ngày càng trở nên xa lạ với người thân. Hồn Trương Ba không muốn sống nhờ thân xác người khác, muốn rời xa thân xác kềnh càng thô lỗ, trong khi đó lại bị xác hàng thịt giễu cợt, hồn Trương Ba đau khổ cực độ và thấy không thể chịu đựng được nữa.

­ Do vậy cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác hàng thịt mang ý nghĩa triết lí và có tính chất khái quát cao, bao trùm nhiều mặt của đời sống xã hội:

+ Xác hàng thịt là ẩn dụ về thể xác phàm tục, về hình thức bên ngoài. Hồn Trương Ba là ẩn dụ về tâm hồn thanh cao, về nội dung bên trong. Thể xác và linh hồn, hình thức và nối dung có quan hệ hữu cơ với nhau. Con người phải có sự hài hòa giữa thể xác và linh hồn, giữa nội dung và hình thức.

+ Khi con người phải sống trong dung tục thì sớm hay muộn những phẩm chất tốt đẹp cũng bị cai dung tục ngự trị, lấn át và tàn phá.

+ Cần phải đấu tranh để loại bỏ sự dung tục, giả tạo để cuộc sống trở nên tuơi sáng hơn, đẹp đẽ hơn và nhân văn hơn.

Câu 4: Chỉ ra sự khác nhau trong quan niệm của Trương Ba và Đế Thích về ý nghĩa sự sống trong đoạn trích “ Hồn Trương Ba, da hàng thịt” ( Lưu Quang Vũ)?

Các ý cơ bản:

­ Quan niệm sống của Trương Ba: “ Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được” “ Tôi muốn được là tôi toàn vẹn” đòi hỏi sự thống nhất giữa thể xác và linh hồn, giữa tính cách và ngoại hình, giữa nội dung và hình thức, giữa tư tưởng và biểu hiện, hành động. Được sống theo đúng bản chất của mình là một nhu cầu, một quyền lợi thiêng liêng của con người.

Việc sống nhờ, sống dựa vào thân xác người khác khiến Hồn Trương Ba không được sống thực với con người của mình.

­ Quan niệm sống của Đế Thích: đơn giản, sống miễn là không chết, không quan trọng là sống như thế nào, sống ra sao, sống có ý nghĩa hay không?

Mâu thuẫn trong quan niệm của Trương Ba và Đế Thích về ý nghĩa sự sống góp phần tô đậm thêm chủ đề của tác phẩm: Được sống làm người là quý giá, nhưng được sống là chính mình,sống trọn vẹn, hài hòa giữa thể xác và tâm hồn còn quý giá hơn nhiều.

Câu 5: Em có suy nghĩ gì về đoạn kết của đoạn kết của vở kịch?

­ Trương Ba trả lại xác cho anh hàng thịt, chấp nhận cái chết để linh hồn được trong sạch và hóa thân vào các sự vật thân thương, tồn tại vĩnh viễn bên cạnh những người thân yêu của

mình. Cuộc sống lại tuần hoàn theo quy luật của muôn đời. Màn kết với chất thơ sâu lắng đã đem lại âm hưởng thanh thoát cho một bi kịch lạc quan đồng thời truyền đi thông điệp về sự chiến thắng của cái Thiện, cái Đẹp và của cuộc sống đích thực.

Câu 6: Nêu những đặc điểm chính về nghệ thuật và chủ đề của văn bản?

­ Nghệ thuật:

+ Sáng tạo lại cốt truyện dân gian.

+ Nghệ thuật dựng cảnh, dựng đối thoại, độc thoại nội tâm.

+ Hành động của nhân vật phù hợp với hoàn cảnh, tính cách, góp phần phát triển tình huống  truyện.

+ Xây dựng hình ảnh ẩn dụ: Hồn và Xác.

­ Chủ đề:+ Đoạn trích thể hiện tình cảnh trớ trêu, đau khổ của nhân vật Trương Ba khi tâm hồn thanh cao phải ẩn trong thân xác anh hàng thịt. Từ đó nhắn nhủ đến người đọc thong điệp: một trong những điều quý giá nhất của mỗi người là được sống là mình, sống trọn vẹn với những gì mình có và theo đuổi. Sự sống chỉ thất sự có ý nghĩa khi con người được sống trong sự hài hòa tự nhiên giữa thể xác và tâm hồn.

+ Tác phẩm phê phán những dục vọng tầm thường, giả dối và ngợi ca những con người biết đấu tranh để hoàn thiện nhân cách, vươn tới những giá trị cao đẹp.

About these ads
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s